Youngadultboeken.nlRecensies van Young Adult literatuur en meer

De Kring wordt in de markt gezet als occulte young adult thriller. Maar eigenlijk is het gewoon een goed geschreven, spannende roman over een rouwend tienermeisje dat van Limburg naar een dorpje op de Veluwe verhuist.

De veertienjarige Tess verliest haar moeder bij een bizar ‘ongeluk’. Daarna moet ze bij haar vader wonen, directeur van een visfabriek aan het Veluwemeer, waar ze weinig van weet. Tess voelt zich niet thuis in haar nieuwe omgeving en ook haar klasgenoten moeten aan haar wennen, het meisje met het Limburgse accent. De enige die Tess een beetje vertrouwt is haar buurjongen Maarten. Tess doet een ontdekking: veel van haar klasgenoten gaan na schooltijd naar het bos. Wat doen ze daar? Ze is nieuwsgierig en vastberaden om erachter te komen wat er precies gebeurt. Tess komt erachter dat buurjongen Maarten de geheimzinnige sekte ook ontdekt heeft. Samen gaan ze op zoek naar antwoorden: wat doen hun klasgenoten daar en waarom? Na wat onderzoek blijkt dat haar klasgenoten deelnemen aan een soort sekte, de culte van Ichtus genoemd. In een kelder voeren ze vreemde handelingen uit om contact met de doden te krijgen. Tess wil dolgraag contact met haar overleden moeder, en doet alles wat ze kan om bij Geert-Jan, de leider van de cultus, in de smaak te vallen. Ondertussen probeert ze haar leven op de Veluwe leuk te maken, maar dat blijkt lastig. De medewerkers van haar vaders visfabriek blijken leugenaars, in de kerk is ze nog nooit geweest en haar klasgenoten blijven ver van haar verwijderd. Ook het contact met haar vader is niet goed te noemen: ze gaan heel afstandelijk met elkaar om en zien elkaar alleen bij het avondeten. Tess kan haar gevoelens over de dood van haar moeder bij niemand kwijt.

Een origineel en mysterieus verhaal over opgroeien, over een meisje dat verhuist naar een andere stad in een geheel andere regio, een meisje dat rouwt en geaccepteerd wil worden. De Kring is goed gestructureerd, blijft boeien en is voor zowel Young Adults als volwassenen een spannend boek om te lezen. Want wat gebeurt er wanneer je het allerliefste van alles je overleden moeder wil spreken?

De auteur schreef eerder het scenario voor televisieserie Stellenbosch, dat is ook te merken in deze roman. De schrijfstijl is beeldend; je ziet het bos en de rituelen van de sekte voor je en het onzekere, maar stoere meisje Tess neemt langzaam maar zeker bezit van je hart.

Ik spreek Enne Koens via Skype over haar Young Adult debuut Vogel, een coming of age roman over Berre, een meisje dat haar verleden achter zich wil laten als ze gaat studeren.

Vogel is je eerste Young Adult. Waarom juist een YA?
Ik heb eerder toneelstukken voor jongeren geschreven, dus schrijven voor jongeren was niet nieuw. Dat Vogel een Young Adult was, werd me pas duidelijk halverwege het schrijven. Ik denk dat ik mede daardoor heel dicht op de huid van Berre, de hoofdpersoon, kon zitten.
Ik las dat je in februari het contract voor dit boek binnen hebt gesleept. Had je het boek toen al af of heb je het zo snel geschreven?
Ja, dat klopt. In februari kreeg ik een contract bij uitgeverij Pimento. Het boek was toen al grotendeels af, gelukkig.
Hoe kwam je op het idee voor Vogel?
Dat idee kwam in me op toen mijn dochter geboren was. Ik dacht terug aan mijn eigen puberteit en bedacht dat mijn eigen kind dat ook nog allemaal gaat meemaken. Hoe naïef ik toen was en welke gekke dingen ik allemaal heb gedaan. Pubers zijn nog naïef, omdat ze nog geen kader hebben om de gebeurtenissen in te plaatsen. Een leuke periode in je leven, vind ik.
Vogel is soms behoorlijk droevig.
Ja, dat klopt. Mijn vader zei altijd: ‘O, heerlijk huilen’, wanneer hij een dramatisch boek las. Dus ik denk dat het daar vandaan komt!
Hoe lang deed je erover om Vogel te schrijven?
Twee jaar, net zo lang als mijn vorige boek. En er gaat ook nog denktijd aan vooraf.
Wat voor schrijver ben jij? Hoe ga je te werk?
Ik maak van tevoren geen schema’s met scènes, ik ontdek het allemaal al schrijvende. Ik heb wel een idee van het begin, waar het over gaat en wat ik wil zeggen natuurlijk. Maar als ik in de flow van het schrijven kom, ontstaan er ook vanzelf nieuwe situaties. Naderhand kijk ik dan of de nieuwe scènes iets toevoegen aan het verhaal. Schrijven en schrappen dus.
Welk deel van Vogel was het moeilijkste om te schrijven?
Poeh, ik heb sowieso wel geworsteld met het verhaal. Vooral met de structuur. In het begin wisselde ik de hoofdstukken met heden en verleden af, maar dat bleek niet de meest ideale structuur. En de zoektocht naar de vader van Berre heb ik pas helemaal aan het eind toegevoegd, dat was ik in eerste instantie niet van plan. Daarnaast probeerde ik me tijdens het schrijven veel van mijn eigen jeugd te herinneren, maar bij veel dingen weet je niet meer echt hoe het was. Da’s ook lastig!
Je schrijft veel voor theater, waarom nu ook romans?
Ik vind proza schrijven leuk, je kunt er veel meer in kwijt dan in een toneelstuk. Een nadeel van een tekst voor toneel is namelijk dat je de personen bijna alleen maar dingen kunt laten zeggen, terwijl je bij proza bijvoorbeeld van locatie kunt wisselen in twee zinnen. Maar op dit moment ben ik bezig met een tekst voor 6-jarigen, dus wat dat betreft ben ik erg veelzijdig (lacht).
Welke Young Adult-auteurs bewonder je?
Ik ben een fan van Meg Rosoff en ik heb pasgeleden de roman De hemel boven Heivisj gelezen van Benny Lindelauf, dat is nu ook één van mijn favorieten. Het taalgebruik is zo vreselijk mooi, ook in vergelijking met andere Young Adults. Er is vaak sprake van een snelle opeenvolging van situaties in YA-boeken, de taal krijgt minder aandacht. Als het taalgebruik verbetert, dan wordt het denk ik een volgroeid genre.
In 2004 won je de Nieuwe Toneel Schrijfprijs voor Skills. Kun je vertellen wat je met de prijs hebt gedaan?
Ja, ik won die prijs terwijl ik net vijf dagen moeder was. Ik mocht de prijs alleen besteden aan cursussen in het buitenland. Toen mijn kind een jaar oud was, ben ik naar de Rocky Mountains gegaan en heb ik een master short fiction gevolgd van auteur Steven Heighton. Dat was leerzaam, ook om kennis te maken met Engelse en Amerikaanse literatuur, die toch heel anders is dan de Nederlandse.
Ben je van plan nog meer Young Adults te schrijven?
ja, ik denk het wel. Het is een erg mooi genre, waarin nog veel te ontdekken valt. Ik vind het ook een mooie leeftijd voor personages in boeken, omdat alles aan de oppervlakte ligt. Alles is heftig en dat leent zich goed voor een romanfiguur.
Wat doe je het liefst als je niet schrijft?
Koken en met mijn kinderen spelen.

Enne Koens is één van de weinige Nederlandse schrijvers die daadwerkelijk weet te imponeren met een Young Adult. Haar debuut in het genre – Vogel- is verrassend en gewoon steengoed.

Het verhaal draait om Berre, een meisje dat op kamers gaat en besluit de contacten met haar familie te verbreken. Ze is nu immers volwassen en moet op eigen benen kunnen staan. Berre noemt zichzelf Elke en begint haar leven in de stad wanneer ze intrek neemt in haar kamer. Vogel is een echte coming of age roman: je volgt Berre (of Elke) in haar puberteit, met alle onzekerheden van dien.

Berre is op zoek naar de zin van het leven. Dat moet ze zonder haar moeder doen, want haar moeder is een verstikkend type. Geitenwollen sokken, altijd alles anders doen dan anderen. Dat is Berre nu echt wel zat. Maar bij wie moet ze aankloppen als ze in de problemen komt? Haar vader is niet in beeld, en haar zusje is nog te jong om met problemen op te zadelen…

De naïviteit en onbezonnenheid van Berre maken het verhaal humoristisch. Zo kleedt ze zich op commando van de buurman uit, en gaat op het balkon zonnebaden, ingesmeerd met olijfolie. Onder de oppervlakte gebeurt er van alles met de hoofdpersoon en de dingen die ze zegt en doet. Dat maakt het verhaal van Vogel de moeite waard.

Het taalgebruik zorgt ervoor dat je meteen meegezogen wordt in het verhaal. Enne Koens bezigt taal zonder opsmuk, zonder teveel uitleg, zonder een teveel aan metaforen. Je ziet voor je hoe het allemaal in z’n werk gaat en dat is knap. Berre werkt in de kroeg met enkel mannen, en daarover schrijft de auteur: ‘Ze nemen haar mee op kroegentocht. ‘We gaan haar wereldwijs maken,’ brullen ze terwijl ze elkaar lachend op de schouders slaan.’ Je ziet het zo voor je.

De auteur heeft ervoor gekozen om het verleden van Berre uit te leggen aan de hand van flashbacks in hoofdstukken die afwisselen met delen over het heden. Dat is goed gekozen, maar vooral doordat je eerst een aantal hoofdstukken over het heden leest en pas daarna teruggaat naar het verleden, kun je de gebeurtenissen goed plaatsen. Want hoe is Berre op dit punt terechtgekomen?

Vogel is een heerlijke roman over een naïef meisje, dat stap voor stap de weg naar volwassenheid aflegt. Als lezer heb je het idee dat je Berre bént, zo dicht op de huid geschreven is deze YA. Droevig, maar ook hoopvol, en daarmee raakt de auteur precies de juiste snaar.

De nieuwe van Carry Slee heet Joël. Maar wie dat precies is, dat blijft zo ongeveer tot het einde van de roman geheim. In deze derde Young Adult van Carry Slee draait het namelijk om geheimen. Het verhaal gaat over vier studenten, die samen in een huis wonen in Utrecht: Luna, Eva, Nathalie en Fleur. Luna is plotseling komen te overlijden, nadat ze uit het raam van haar kamer is gevallen. Een groot drama voor de meiden die altijd veel samen doen. Iedereen zoekt zijn eigen manier om met de dood van Luna om te gaan. Nathalie wordt verliefd op een jongen uit LA, Fleur wil naar Afrika toe om stage te lopen. Het lijkt alsof alleen Eva twijfelt aan de toedracht van Luna’s dood. Ze begint Luna’s ex Remco te verdenken. Dat gaat haar niet in haar koude kleren zitten, ze is continue bang en zoekt overal wat achter. Als Eva een stapeltje anonieme brieven in handen krijgt van de nieuwe bewoner van Luna’s kamer, beginnen de geheimen langzaam maar zeker te ontrafelen. Want wat is er nu echt gebeurd toen Luna uit het raam viel?

Carry Slee weet zich opnieuw goed in te leven in het gevoelsleven van jonge mensen met deze Young Adult. Het boek beschrijft op gedetailleerde wijze hoe studenten op kamers leven, hun katers en hun seksleven. Jonge meiden zullen veel plezier beleven aan het lezen van dit boek. Toch lukte het niet om echt te genieten van dit verhaal. Hoewel het goed geschreven is, vond ik de structuur niet altijd even duidelijk. De wijze waarop de brieven en de daarmee gepaarde geheimen opeens in het verhaal opduiken, vind ik wat abrupt. De brieven lijken in eerste instantie niets te maken te hebben met het eerdere verhaal. Tegen de tijd dat je weet wat er speelt, is het boek uit. Ook zijn er veel karakters en hoewel het boek vooral uit het perspectief van Eva is geschreven, is dit boek wellicht wat kort om recht te doen aan alle andere karakters, te begrijpen wat zich er precies tussen hen afspeelt, en ondertussen nog gedachtes te hebben over wie precies de persoon Joël is uit de titel.

De combinatie van spanning en de schrijfstijl van Carry Slee werkt voor mij niet goed; door haar relatief simpele beschrijvingen, is voor mij de spanning compleet weg. Misschien goed leesvoer voor Carry Slee-liefhebbers, omdat ze vasthoudt aan haar kenmerkende originele schrijfstijl en je mee kunt leven met de levens van 4 studentes, maar deze YA is minder geschikt voor liefhebbers van spannende boeken.

Je Blijft is het debuut van Anna Drijver, ook bekend als actrice. Hoofdpersoon in dit boek is Dora Eweg. Ze woont in Amsterdam en in haar vrije tijd is ze het liefst met haar vrienden in een park te vinden. Ze is afgestudeerd en werkt bij een meidenblad, maar komt niet door haar proeftijd heen. Dat vindt ze niet erg, want het beviel haar toch al niet.

Als bijbaan begint Dora met het voordragen van gedichten op begrafenissen van mensen zonder nabestaanden. Dat doet vriend Daaf ook. Een gekke bijbaan, maar het geeft wel voldoening. Dora en Daaf worden halsoverkop verliefd op vakantie in Denemarken. Ze komen er achter dat ze ‘als Duplo in elkaar passen’. Alles gaat geweldig, totdat de dood het leven van Dora binnenstapt. Anna Drijver weet de radeloosheid van Dora goed te beschrijven, van het moment van besef dat iemand dood is tot de verwerking en rouw.

Deze Young Adult zal je op momenten zeker ontroeren, omdat het verhaal over onvoorwaardelijke vriendschap, liefde en de dood je niet loslaat.

Je Blijft is goed in elkaar gezet. Je weet niet meteen wat er precies gebeurd is, daardoor blijft deze YA spannend tot het eind. De compositie van het verhaal heeft wel wat weg van de Young Adult Als ik blijf van Gayle Forman. Een minpuntje is dat de beschrijvingen van plekken en personages hier en daar de vaart uit het verhaal halen. Je blijft is een ode aan het leven en een ontroerend verhaal over de dood.

Vanaf circa 15 jaar.

Bekijk de trailer